Bị đề nghị bỏ nhiều lần, vì sao Tiên học lễ, hậu học văn vẫn còn?

Bị đề nghị bỏ nhiều lần, vì sao Tiên học lễ, hậu học văn vẫn còn?

Nhiều thế hệ học sinh Việt Nam thuộc nằm lòng câu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”. Từ đó, câu khẩu hiệu như là một phần của văn hóa học đường, tồn tại với thời gian như là một câu thành ngữ, tục ngữ và trở thành một triết lý giáo dục.

Nhiều người đề nghị bỏ “Tiên học lễ, hậu học văn”

Xem thêm: Tiên học lễ hậu học văn là câu nói của ai

Từ năm 1973, giáo sư Nguyễn Lân trên tạp chí Văn hóa nghệ thuật đã viết: “Có nên vận dụng phương châm: “Tiên học lễ, hậu học văn” trong việc giáo dục thế hệ trẻ của ta ngày nay không?”. Sau năm 1975, khẩu hiệu đó đã được kẻ viết ở hầu hết trường phổ thông trong cả nước.

Sau đó một thời gian, trong bài tham luận của mình, nhà nghiên cứu phê bình văn học Lại Nguyên Ân cho rằng: Việc sử dụng lại khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn” chỉ nên được xem là giải pháp tình thế. Đã đến lúc nên chấm dứt. Nếu cần khẩu hiệu, hãy gắng tìm lấy từ nguồn thuần Việt.

Năm 2016, một tờ báo điện tử đăng bài với cái tít: “Nên bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” khỏi trường tiểu học?”.

Tham khảo: Top 10 “ông hoàng Kpop” do fan bình chọn: Jimin (BTS) đánh bại Jungkook, idol Gen 2 vẫn đẳng cấp

Mặc dù tòa soạn đã cẩn thận đặt dấu “?” ở cuối tít bài song toàn bộ nội dung bài báo toát lên quan điểm cần bỏ câu khẩu hiện này. Bài báo dẫn lời nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Nguyễn Thị Nghĩa: “Một số trường tiểu học treo khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” thì học sinh có hiểu là gì không? Khẩu hiệu phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ gây ấn tượng”.

Đồng quan điểm với bà cựu thứ trưởng, một đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phát biểu: “Tiên học lễ, hậu học văn là câu khẩu hiệu có từ thời xưa. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều trường treo câu này – nhất là trường tiểu học, mà tôi tin chắc rằng, các em học sinh lớp 1, lớp hai chắc chắn không hiểu “tiên” là gì, “hậu” là gì”.

Mấy ngày gần đây, các trang mạng xã hội lại dậy sóng trước đề xuất cần chấm dứt sử dụng khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” do GS.TSKH Trần Ngọc Thêm (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM) nêu tại Hội thảo giáo dục 2021 do Ủy ban Văn hóa, giáo dục của Quốc hội tổ chức.

Đức là gốc của đạo làm người

ncvanhoa.org.vn Trần Xuân Nhĩ nguyên Thứ trưởng Bộ GDĐT cho rằng, mỗi một con người, “đức” là gốc cơ bản. Ở đây có thể hiểu “lễ” tức là đức hạnh. Trong cuộc sống hay ở gia đình, cơ quan, nhà trường… “đức” rất quan trọng.

Đọc thêm: Ngày Trôi Mưa Thấm Nhìn Nhau Lạ Lắm Em Yêu Ai Rồi

Nhiều người cho rằng, “lễ” là bề trên nói dưới răm rắp nghe theo nhưng hiểu đơn thuần như vậy thì chưa đúng. Nội hàm của từ này thể hiện đức hạnh của con người, không nên quy về nghi thức lễ giáo, phong kiến. Dù thời nào đức vẫn là cốt lõi, quan trọng nhất.

Người không có đức nghĩa là không có mối quan hệ tốt đẹp với xung quanh. Vì vậy, trong triết lý giáo dục của nhiều gia đình, việc dạy con trước hết phải dạy hiếu nghĩa, đức hạnh với ông bà, cha mẹ. Dù người đó giỏi bao nhiêu chăng nữa nhưng không có đạo đức thì không chấp nhận được.

“Bất kỳ thời đại nào, câu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” đều hoàn toàn đúng, nên không nhất thiết phải bỏ. Đổi mới giáo dục ở phương pháp chứ không phải khẩu hiệu” – ncvanhoa.org.vn Trần Xuân Nhĩ khẳng định.

GS.TS Nguyễn Minh Thuyết – Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông mới – cho hay, khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” vẫn phù hợp dù ở bất kỳ hoàn cảnh giáo dục hay thời đại nào. Bởi, “lễ” không chỉ là lễ phép, đó còn là đạo đức làm người, “văn” là văn hóa, tri thức. Trước khi học kiến thức, con cái chúng ta phải học đạo đức làm người. Dù ở thời đại học thì người Việt ta vẫn lấy đức làm gốc.

“Con người cần những khuôn phép nhất định, không đến mức gạt hết tất cả cá tính, bản sắc của mình để theo lễ giáo khô cứng, nhưng cần chuẩn mực đạo đức” – GS Nguyễn Minh Thuyết nêu quan điểm.

Hiện nay, nhiều hiện tượng cho thấy, giáo dục đạo đức trong nhà trường đang bị buông lỏng, một bộ phận học sinh sa sút về văn hóa ứng xử, lối sống, mối quan hệ giữa học sinh và giáo viên có những mâu thuẫn, bất cập, thì yêu cầu, mục tiêu “tiên học lễ” lại càng cần được chú trọng và đề cao.

Danh mục: Tiểu sử

Nguồn: https://ncvanhoa.org.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.